Jongeren IN BEELD
Jongeren keren de lens om. Jongeren IN BEELD onderzoekt hoe jongeren zichzelf en hun wereld verbeelden in een digitale tijd. Zij brengen hun boodschap in beeld!
Van experiment naar impact
Via onze onderzoekslijnen krijgen we inzicht in de impact van cultuureducatie op kinderen en jongeren: wat werkt, waarom het werkt en hoe inzichten breder toepasbaar zijn in het onderwijs. Centraal staat steeds de vraag hoe cultuureducatie betekenisvol bijdraagt aan hun ontwikkeling.
Dit onderzoeken doen we samen met scholen, culturele aanbieders, vakdocenten, onderzoekers en jongeren.
Bij Jongeren IN BEELD gaan we cultuureducatie betekenisvoller maken met hulp van jongeren; zij zijn het vertrekpunt.
De opgedane kennis delen we actief met het onderwijs en het culturele veld in Overijssel, zodat zij deze direct kunnen toepassen in de praktijk.
De wereldberoemde sociaal-psycholoog Jonathan Haidt noemt de huidige generatie jongeren de ‘generatie angststoornis’. Jongeren ervaren toenemende sociale en mentale druk en dat zou komen door technologieën zoals de smartphone. Die geeft jongeren non-stop toegang tot leerlingvolgsystemen (zoals Magister) en oppervlakkige content op platforms als TikTok.
Nieuwe termen als ‘smombies’ en ‘brainrot’ duiken op in het publieke debat. Sommigen kiezen bewust voor een leven zonder smartphone (NPO Doc).
- Klopt dit beeld eigenlijk wel?
- Hoe ervaren jongeren dit?
- En welke invloed heeft die beeldvorming (‘de generatie van nu’) op hun identiteit en welzijn?
Binnen onderzoekslijn Jongeren IN BEELD draaien we het om. Niet praten over jongeren, maar luisteren naar jongeren.
Weg met labels, hokjes en generatiepraat.
Samen met makers onderzoeken ze hun eigen uitdagingen en laten ze zélf zien wat er speelt.
Daarom: IN BEELD.
Ben jij benieuwd naar het verloop van deze onderzoekslijn?
Het doel
Met deze onderzoekslijn vergroten we het handelingsvermogen van jongeren met behulp van kunst en cultuur.
Samen met jongeren bevragen we de mentale druk die zij ervaren en de impact van technologie op hun leven. We ontwikkelen nieuwe perspectieven op deze ontwikkelingen, waarbij hun stem centraal staat.
En we stellen een fundamentele vraag: hoe verbinden we wat jongeren moeten leren aan wat zij willen leren?
Digitale geletterdheid in het onderwijs
Vanaf 2026 zijn scholen wettelijk verplicht om te werken aan de nieuwe SLO-doelen digitale geletterdheid.
Die kerndoelen beschrijven wát leerlingen moeten leren, maar laten open hóe je dat betekenisvol vormgeeft.
Met de opbrengsten uit onze IN BEELD-experimenten – en op basis van de inzichten en wensen van jongeren en kunstenaars – willen wij juist op dat ‘hoe’ een concrete en betekenisvolle bijdrage leveren.
Digitale geletterdheid gaat verder dan kennis of techniek. Het is een culturele praktijk: leren aandacht geven, omgaan met frictie, betekenis geven, beelden maken, verbindingen leggen en verantwoordelijkheid nemen binnen netwerken van mensen en dingen.
Technologie vanuit een kunstenaarsblik
Met een kunstenaarsblik zien we technologie niet alleen als veroorzaker van druk, maar ook als middel om die druk zichtbaar te maken. Niet als snelle oplossing, maar als instrument om problemen zichtbaar en voelbaar te maken.
Foto: ThisIsEngineering
Kunst en technologie: een team
Kunst kan fungeren als medium: een manier om de snelheid, (on)voorspelbaarheid en oppervlakkigheid van technologie te vertragen, te bevragen en te ontregelen. Tegelijkertijd geven jongeren aan dat technologie ook een welkome afwisseling is ten opzichte van de onvoorspelbaarheid van het leven.
Door technologie spelenderwijs te gebruiken of zelfs te misbruiken, ontdekken jongeren dat techniek hen niet alleen vormt, maar ook materiaal is waarmee zij zélf kunnen vormgeven.
Kunstonderwijs wordt zo een plek waar leerlingen kritisch leren omgaan met technologie en deze naar hun hand leren zetten.
Onderzoek in Overijssel met De Beeldvormers
Jongeren IN BEELD doen we samen met jongeren uit Overijssel: De Beeldvormers.
Zij zijn makers en mede-onderzoekers. Vanaf het begin hebben zij een prominente rol in het onderzoekstraject en bepalen zij mee hoe hun eigen uitdagingen worden onderzocht en verbeeld.
We werken volgens de principes van de ‘Jongeren over…’-methode, ontwikkeld door Hogeschool Viaa, Travers Welzijn en Rijnbrink.
Binnenkort stellen we De Beeldvormers graag aan je voor.
We praten over onder andere:
- Hoe jongeren sociale en mentale druk ervaren.
- Wat technologie met ze doet.
- Hoe technologie hun wereldbeeld, zelfbeeld en relaties beïnvloedt.
- Welke vaardigheden mogelijk verdwijnen door digitalisering.
- Welke nieuwe verbindingen en vormen juist ontstaan.
IN BEELD gebracht
Elke uitdaging maken we zichtbaar onder de noemer IN BEELD gebracht.
#1 Hoe kan mentale gezondheid bespreekbaar gemaakt worden naar de wensen van jongeren?
#2 Hoe breng je een onderzoeksvraag tot leven middels film?
#3 Hoe kunnen jongerenwerkers en middelbare scholieren samen tegendruk organiseren binnen een school?
Ontdek alle uitdagingen en wat ze opleveren!
Onze aanpak
Binnen de onderzoekslijn werken we per uitdaging in een terugkerende aanpak: jongeren aan zet, anders kijken, uitproberen, oogsten en delen.
Niet elke uitdaging vraagt om alle stappen. Soms slaan we een stap over of verschuift de volgorde.
Stap 1 – Jongeren aan zet
We starten bij jongeren zelf. Welke uitdaging zetten zij centraal? Hun vragen bepalen de richting.
Stap 2 – Anders kijken
We verkennen de uitdaging vanuit andere perspectieven. Professionals en literatuur helpen ons daarbij. We onderzoeken wat nodig is om het handelingsvermogen van jongeren te vergroten.
Stap 3 – Uitproberen
Door te doen ontstaan nieuwe inzichten. Jongeren worden verbonden aan kunstenaars en andere makers om samen de onderzochte perspectieven te verkennen. Niet om het probleem direct te ‘fixen’, maar om mogelijkheden zichtbaar te maken.
Stap 4 – Oogsten en delen
Welke inzichten levert dit op voor jongeren, makers en professionals? We verzamelen en delen wat werkt.
Elke uitdaging maken we zichtbaar onder de noemer IN BEELD gebracht.
Het team
Deze onderzoekslijn wordt gedragen door dit team:
- Anne-Dreke Deddens (projectleider ‘Jongeren over’, Hogeschool Viaa)
- Lianne Tijhaar (filosoof)
- Siem Herstel (stagiair)
Lianne en Siem zijn beiden verbonden aan de Hogeschool voor Toegepaste Filosofie.
- Elin Groot Rouwen (adviseur Rijnbrink).
- En uiteraard de jongeren zelf: De Beeldvormers
Houd Jongeren IN BEELD in de gaten
Ben jij benieuwd naar het verloop van deze onderzoekslijn?
Zie jij kansen om samen te werken aan een genuanceerder beeld van de digitale generatie?
Bel of stuur een mail naar Elin Groot-Rouwen, sr. Adviseur cultuureducatie.
Inspiratie
- Generatie angststoornis – Generatie angststoornis – Jonathan Haidt | luisterboek (digitaal) | de online Bibliotheek
- Digitale detox – Digitale detox – Hans Schnitzler | luisterboek (digitaal) | de online Bibliotheek
- Leerlingvolgsystemen – Hoera, de leerlingvolgsystemen zijn weer begonnen! – SETUP
- Magister – Hoe ouders micromanagers werden (en de leerling zijn privacy verloor) – De Correspondent
- Omgaan met frictie – Frictie – Miriam Rasch | e-book | de online Bibliotheek
- Kunst als ‚tegenmedium‘ – Het is aan ons – Merlijn Twaalfhoven | luisterboek (digitaal) | de online Bibliotheek
Brainrot
In de internetcultuur verwijst brainrot (soms ook brain rot) naar internetcontent die als van lage kwaliteit of waarde wordt beschouwd, of naar de vermeende negatieve psychologische en cognitieve effecten die erdoor worden veroorzaakt. De term verwijst ook breder naar de schadelijke effecten die in het algemeen worden geassocieerd met overmatig gebruik van digitale media, met name entertainment in korte vorm en doomscrolling, die de geestelijke gezondheid kunnen aantasten. De term is ontstaan binnen de onlineculturen van Generatie Z en Generatie Alfa en is sindsdien mainstream geworden.
Vragen? Bel Elin!
Elin Groot Rouwen
Sr. Adviseur Cultuureducatie / Hovenier Proeftuin Overijssel
0683983520 elin.grootrouwen@rijnbrink.nl
Druk, druk, druk.
Social media. Technologie. Overprikkeling.
Volgens veel niet-jongeren is dat hét verhaal over jongeren vandaag.
Maar… herkennen jongeren zichzelf daar eigenlijk wel in?
We stoppen generaties graag in hokjes.
Gen Z. Millennial. Boomer.
Lekker overzichtelijk, maar ook een beetje irritant.
Want ben jij echt je generatie? Of pas je nergens precies in? Ben jij een Gen Z’er, een verdwaalde Boomer of gewoon… jezelf?
Binnen onderzoekslijn Jongeren IN BEELD draaien we het om. Niet praten over jongeren, maar luisteren naar jongeren.
Weg met labels, hokjes en generatiepraat.
Samen met makers onderzoeken ze hun eigen uitdagingen en laten ze zélf zien wat er speelt.
Daarom: IN BEELD.