Onderzoekslijnen cultuureducatie
De komende jaren staan drie onderzoekslijnen en de doorontwikkeling van Proeftuin Overijssel centraal. We bouwen voort op opgedane kennis, verdiepen deze verder en delen deze met het onderwijs en het culturele veld in Overijssel.
Van experiment naar impact
Als ondersteuningsorganisatie voor cultuureducatie versterken we cultuureducatie en het culturele veld in Overijssel, omdat kinderen en jongeren recht hebben op een gezonde ontwikkeling tot kritische, betrokken volwassenen.
Via onze onderzoekslijnen krijgen we inzicht in de impact van cultuureducatie: wat werkt, waarom het werkt en hoe inzichten breder toepasbaar zijn in het onderwijs. Steeds staat één vraag centraal: hoe draagt cultuureducatie betekenisvol bij aan de ontwikkeling van kinderen en jongeren?
Alle opgedane kennis delen we actief met onderwijs en cultureel veld in Overijssel voor toepassing in de praktijk.
Voortbouwen op eerdere lijnen
De komende jaren staan drie onderzoekslijnen en de doorontwikkeling van Proeftuin Overijssel centraal. We bouwen voort op de afgeronde CMK III-lijnen (Invent2gether, LABS, MAAKTAAL en Proeftuin Overijssel), waarvan de inzichten zijn vastgelegd in films en publicaties met concrete handvatten voor scholen.
Proeftuin Overijssel krijgt een vervolg met extra focus op overdraagbaarheid. De resultaten van MAAKTAAL en Invent2gether vormen de basis voor nieuwe vervolgaanpakken onder een nieuwe naam.
Kennis delen en toepassen in Overijssel
Binnen CMK IV werken we met drie onderzoekslijnen: Jongeren IN BEELD, Taal eens anders (vervolg op MAAKTAAL) en TIJD! voor het gespecialiseerd onderwijs (vervolg op Invent2gether).
Scholen, culturele aanbieders, vakdocenten, onderzoekers en jongeren werken hierin samen aan vernieuwende cultuureducatie, met ruimte voor experiment en duurzame verankering in het onderwijs.
Een concreet voorbeeld is Taal eens anders, dat leidt tot aanvullend lesmateriaal voor alle scholen in Overijssel.
De drie onderzoekslijnen
Jongeren IN BEELD
Jongeren keren de lens om. Jongeren IN BEELD onderzoekt hoe jongeren zichzelf en hun wereld verbeelden in een digitale tijd. Niet technologie of anderen bepalen hun blik: zij bepalen zélf hoe ze gezien worden.
De wereldberoemde sociaal-psycholoog Jonathan Haidt noemt de huidige generatie jongeren de ‘generatie angststoornis’. Jongeren ervaren toenemende sociale en mentale druk, en dat zou komen door technologieën zoals de smartphone. Die geeft jongeren non-stop toegang tot leerlingvolgsystemen (zoals Magister) en oppervlakkige content op platforms als TikTok.
Nieuwe termen als ‘smombies’ en ‘brainrot’ (Bron: Bombardino Crocodilo) duiken op in het publieke debat. Sommigen kiezen bewust voor een leven zonder smartphone (Bron: NPO Doc: De smartphone-loze mens).
- Maar klopt dit beeld eigenlijk wel?
- Hoe ervaren jongeren dit?
- En welke invloed heeft die beeldvorming (‘de generatie van nu’) op hun identiteit en welzijn?
Taal eens anders
De afgelopen jaren liep onderzoekslijn MAAKTAAL: taalontwikkeling door cultuureducatie. Deze onderzoekslijn is afgerond en toch gaan we door. MAAKTAAL, maar dan anders.
Onderzoekslijn Taal eens anders bouwt verder op die inzichten en succesfactoren. MAAKTAAL was een verkennend onderzoek. Taal eens anders werkt toe naar concreet lesmateriaal.
We verrijken het taalonderwijs op basisscholen door de nieuwe SLO-kerndoelen voor Nederlands te verbinden aan muziek en beeldende vorming. Zo ontwikkelen we een praktisch inzetbare aanvulling op bestaande taalmethoden voor elke school in Overijssel.
TIJD! Voor gespecialiseerd onderwijs
Cultuureducatie draagt bij aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs (GO). Dat hebben leerkrachten en cultuuraanbieders in het project Invent2gether gezien en gemerkt.
Binnen Invent2gether stond bij het ontwikkelen van passend aanbod expliciet de samenwerking tussen leerkracht en aanbieder centraal. Tijd en aandacht voor die samenwerking waren het uitgangspunt en dat werkte goed. Uit welke elementen bestaat die samenwerking en welke effecten heeft dit op de ontwikkeling van leerlingen? Dat gaan we onderzoeken.
Eerdere onderzoekslijnen en experimenten
MAAKTAAL
Hoe kan cultuureducatie bijdragen aan de taalontwikkeling van kinderen en jongeren?
Dit onderzochten we met MAAKTAAL. Het gaat hierbij niet alleen om het technische aspect van taal, zoals een grotere woordenschat of een betere beheersing van grammatica, maar ook om lichaamstaal begrijpen, gevoelens uitdrukken en kunnen afstemmen op de ander.
Taal is namelijk bedoeld voor het aangaan van betekenisvolle relaties met anderen.
LABS
De LABS hebben plaatsgevonden tijdens CmKIII en is inmiddels afgerond. Maar: laat je inspireren! Bekijk de LABfilm en download de publicatie(s).
Cultuureducatie biedt kansen voor onderwijsvernieuwing. De mogelijkheden hiervoor hebben we vanaf 2022 op verschillende manieren onderzocht. De pilot van LABS was er daar één van.
Vanuit de landelijke CmK regeling werd een aantal LABS gefaciliteerd. Een LAB gaf scholen en cultuuraanbieders de gelegenheid om nieuwe kennis en ervaringen op te doen die zij kunnen toepassen in hun dagelijkse onderwijspraktijk binnen cultuureducatie.
Invent2gether
Het onderzoek Invent2gether heeft plaatsgevonden tijdens CmKIII en is inmiddels afgerond. Maar: laat je inspireren! Lees en bekijk hier alles over het onderzoek en download de publicatie.
Innovatie en samenwerking stonden centraal toen dertien scholen in Overijssel hun deuren openden voor het project Invent2gether. Deze scholen ontwikkelden samen met kunstvakdocenten en leraren op maat gemaakte cultuureducatieprogramma’s voor leerlingen in het gespecialiseerd en praktijkonderwijs. Het resultaat? Invent2gether: unieke, creatieve programma’s die leerlingen letterlijk en figuurlijk in beweging brachten.
Op woensdag 16 oktober 2024 zijn de resultaten van Invent2gether gepresenteerd tijdens een bijeenkomst bij Oyfo in Hengelo. De publicatie is uitgereikt aan Tijs de Bree, gedeputeerde van de Provincie Overijssel, en de prachtige Invent2gether projectdocumentaire is getoond.
Muzisch Meesterschap
Leraar zijn is een kunst. Je toont kinderen dagelijks de wereld, op een manier die hen raakt, verwondert en aanzet om iets van zichzelf en de wereld te maken. Muzisch Meesterschap is een onderzoeksproject waarin Michiel de kunsten verbindt met de pedagogische opdracht van de school.
Benieuwd naar de zienswijze én hoe deze jouw onderwijs kan verrijken?