December 2025
Cultuureducatie draagt bij aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van een leerling in het gespecialiseerd onderwijs. Dat is ook wat leerkrachten en cultuuraanbieders in het project Invent2gether hebben gezien en gemerkt.
Binnen Invent2gether stond bij het ontwikkelen van passend aanbod expliciet de samenwerking tussen leerkracht en aanbieder centraal. Tijd en aandacht voor die samenwerking was het uitgangspunt. Het roept de vraag op in hoeverre juist die manier van samenwerken effect heeft op de ontwikkeling van de leerling. Uit welke elementen bestaat die samenwerking en welke effecten hebben ze?
Rijnbrink start deze onderzoekslijn in samenwerking met partners in het culturele veld. We verbinden wetenschappers, onderzoekers, filosofen en adviseurs binnen het gespecialiseerd onderwijs aan elkaar.
Dat de resultaten van deze onderzoekslijn ook belangrijk kunnen zijn voor het reguliere onderwijs wordt algemeen erkend. Dat het veld dit belangrijk vindt, blijkt wel uit de belangstelling die de onderzoekssessie van 27 november kreeg op de Startdag Cultuureducatie Overijssel 2025-2028.
De onderzoeksvraag is bepaald:
Wordt het effect van cultuureducatie op de sociaal-emotionele ontwikkeling van een leerling in het gespecialiseerd onderwijs versterkt door meer aandacht en tijd voor de samenwerking tussen leerkracht en cultuuraanbieder? Welke elementen in die samenwerking versterken het effect?
Noodzaak voor verder onderzoek vanuit de optiek van Sarah Mensink, adviseur kunst en cultuur bij De Onderwijsspecialisten:
“Vanuit mijn rol als adviseur kunst en cultuur bij De Onderwijsspecialisten zie ik hoe krachtig cultuureducatie kan zijn in het gespecialiseerd onderwijs. Projecten zoals Invent2gether hebben laten zien dat tijd en aandacht voor samenwerking tussen leerkracht en cultuuraanbieder direct bijdragen aan groei in zelfvertrouwen, communicatie en sociaal-emotionele ontwikkeling bij leerlingen. Toch weten we nog onvoldoende waarom deze manier van samenwerken zo effectief is en welke elementen daarin het verschil maken.
Juist daarom is vervolgonderzoek noodzakelijk. Met beter inzicht in de werkzame factoren kunnen we de samenwerking tussen onderwijs en kunstprofessionals verdiepen en verduurzamen. Het gaat niet om meer activiteiten, maar om de kwaliteit van de ontmoeting. Het gaat om de tijd die we nemen om elkaar te begrijpen, samen te werken en te bouwen aan een passend aanbod dat echt aansluit bij de leerling.
Binnen De Onderwijsspecialisten werken we met kunstaanbieders als verrijkers van het onderwijs: zij brengen een andere blik, nieuwe vormen van expressie en mogelijkheden om leerlingen te laten groeien buiten de gebaande paden. Door verder te onderzoeken hoe die samenwerking precies bijdraagt aan sociaal-emotionele ontwikkeling, kunnen we onze werkwijze versterken en beter onderbouwen waarom en hoe kunst in het (gespecialiseerd) onderwijs essentieel is voor de ontwikkeling van elk kind.
Kort gezegd: dit onderzoek helpt ons om met kennis en overtuiging te blijven investeren in kunst en cultuur als verrijking van het onderwijs en daarmee in de persoonlijke groei, het zelfvertrouwen en het toekomstperspectief van onze leerlingen.”