Juni 2026
Juni 2026
Op donderdag 28 mei kwamen cultuurcoaches en adviseurs van de penvoerders bij elkaar in de Schouwburg van Hengelo voor een trainingsdag over het nieuwe curriculum voor het leergebied Kunst en Cultuur. Op donderdag 11 juni volgde een tweede groep, dit keer bij Stadkamer in Zwolle.
Tijdens deze eerste trainingsdag stond het ontwikkelen en uitvoeren van een curriculum centraal. Wat staat er in de nieuwe kerndoelen? En hoe hangen die samen met andere leergebieden zoals taal, rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid? Ook erfgoed kwam aan bod, een onderwerp dat zowel binnen Kunst en Cultuur als Mens en Maatschappij in de kerndoelen is opgenomen.
Consequenties nieuwe kerndoelen onderwijs
De training bestaat uit twee dagen. Het vervolg was op donderdag 18 juni in Hengelo en op donderdag 25 juni in Zwolle. Op de tweede dag gaan we vooral in op welke consequenties de nieuwe kerndoelen hebben voor de inrichting en uitvoering van het onderwijs. Denk aan eisen aan beschikbare materialen en ruimtes en aan samenwerking tussen onderwijs en het culturele veld.
Training voor culturele instellingen
In september wordt de training nog een keer gegeven voor deelnemers die in juni niet of gedeeltelijk aanwezig konden zijn. Eind september wordt de training verzorgd voor medewerkers van andere provinciale culturele instellingen, zodat zij de training ook in hun provincie kunnen geven.
Samenwerking vijf penvoerders
Daarmee ronden de vijf Overijsselse penvoerders de eerste fase van de ondersteuning af en kunnen we de volgende fase voorbereiden. Dit doen we als vijf penvoerders in Overijssel weer samen, net zoals we de training samen ontwikkelden en verzorgden.
Praktische tools en bijeenkomsten
In de tweede fase wordt materiaal verzameld waarmee cultuurcoaches en adviseurs aan de slag kunnen gaan in hun gesprekken met het veld. Ook worden er bijeenkomsten en trainingen verzorgd. Deze vinden vooral plaats in het najaar en begin volgend jaar.
Juni 2026
Beeldende kunst, muziek en …
De afgelopen jaren ging het steeds over wat er allemaal nog nodig was om nieuwe kerndoelen in het onderwijs te krijgen. Regelmatig waren er vertragingen of veranderingen. De slotfase is ingezet in november 2025, toen de nieuwe kerndoelen gepresenteerd werden. In december was er nog een tegenvaller, omdat het wettelijk kader een beperking oplegde voor het leergebied kunst en cultuur: niet alle vijf de kunstdisciplines worden verplicht voor alle scholen. Scholen moeten in ieder geval beeldende kunst en muziek aanbieden, aangevuld met minimaal één derde discipline naar keuze: dans, film of theater. Meer mag, maar het minimum is dus drie disciplines.
Toch vijf kunstdisciplines?
Met het vaststellen van de wet komt het meer inhoudelijke deel aan bod: de teksten van de kerndoelen zelf. Dat gebeurt via een lichter wettelijk traject, namelijk de Algemene Maatregel van Bestuur. Die moet nog steeds worden vastgesteld door de Tweede en Eerste Kamer, maar verloopt wat sneller dan een formele wet. Zo’n traject begint altijd met een internetconsultatie waar iedereen op mag reageren. Deze is inmiddels afgesloten en heeft 199 reacties gekregen, waarvan de overgrote meerderheid oproept om toch te blijven stimuleren dat de scholen aandacht besteden aan alle vijf de kunstdisciplines.
Kamervragen
Na deze consultatie is er ruimte voor de Kamer om vragen te stellen in een (schriftelijke) vragenronde en volgt nog een behandeling in beide Kamers. De nieuwe kerndoelen moeten uiteindelijk op 1 augustus 2027 van kracht worden, met een overgangsperiode van vier jaar voor de invoering ervan. Vanaf 1 augustus 2031 zal de inspectie erop toezien dat de nieuwe kerndoelen daadwerkelijk behaald worden.
Februari 2026
De nieuwe kerndoelen voor kunst en cultuur zijn een feit. Het grote voordeel van deze kerndoelen is dat ze scholen meer richting geven bij het vormgeven van cultuureducatie in de klas.
De nieuwe kerndoelen vragen op veel scholen om een andere of uitgebreidere aanpak van cultuureducatie. Daarom ondersteunen de vijf Overijsselse penvoerders – Cultuureducatie Enschede, Cultuurwijs Hengelo, Kunstcircuit, Rijnbrink en Stadkamer – scholen, gemeenten en culturele aanbieders bij de implementatie. Dit doen ze als onderdeel van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit.
Dit is de start van een meerjarig traject waarin we iedereen stap voor stap meenemen.
We werken in drie fasen: algemene kennis, instrumenten en begeleiding. Per fase worden er trainingen gegeven. We starten in mei met een eerste training voor alle cultuurcoaches en adviseurs. De uitnodiging hiervoor hebben ze inmiddels ontvangen.
Bekijk onderstaande visual voor de fasering.
December 2025
De nieuwe kerndoelen zijn op vrijdag 21 november gepresenteerd, onder andere voor het leergebied Kunst en Cultuur. Als alles volgens planning verloopt, gaan scholen in het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs er vanaf schooljaar 2027-2028 mee aan de slag. Net als de kerndoelen voor andere leergebieden zijn ze veel duidelijker dan de huidige kerndoelen, maar vragen ze wel wat voorbereiding.
Over de huidige kerndoelen voor Kunst en Cultuur is iedereen het wel eens: ze geven nauwelijks houvast voor wat er precies van het onderwijs wordt gevraagd. Daardoor ziet cultuuronderwijs er per school heel verschillend uit en komt het regelmatig in het gedrang door de roep om aandacht voor de basisvaardigheden. De nieuwe kerndoelen bieden nog steeds ruimte voor eigen invulling van scholen, maar de basis waaraan voldaan moet worden is veel duidelijker.
Twee plus één, maar liever vijf
De nieuwe kerndoelen gelden voor het basisonderwijs, het gespecialiseerd onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. Scholen zijn verplicht om muziek en beeldende kunst aan te bieden als kunstdisciplines. Daarnaast moeten zij kiezen voor dans, film of theater als derde discipline. Vanwege de samenhang van het leergebied is het beter om alle vijf de kunstdisciplines aan te bieden. Dat betekent niet dat er vijf verschillende kunstvaklessen op het rooster moeten staan: het gaat erom dat de disciplines afwisselend en in samenhang aan bod komen in de lessen.
Drie kerndoelen, meer dan 40 regels
De huidige kerndoelen bestaan uit maar 3 regels voor het primair onderwijs en 5 voor het voortgezet onderwijs. Het worden straks drie kerndoelen met zeven doelzinnen, aangevuld met een uitwerking van ‘het gaat hierbij om’. In totaal gaat het dan om 42 (PO) of 44 (VO) regels die beschrijven welke kennis, vaardigheden en ervaringen de leerlingen op moeten doen. Het eerste kerndoel vormt de algemene basis voor het leergebied en richt zich op het ontwikkelen van het artistiek creatief vermogen. In het tweede kerndoel staat het zelf maken centraal, terwijl in het derde kerndoel het meemaken van presentaties van anderen het uitgangspunt is. Daarbij gaat het om allerlei soorten makers, inclusief professionele makers en ook om cultureel erfgoed.
Deze insteek is anders dan die van de afgelopen twintig jaar. Dat geldt niet alleen voor het leergebied Kunst en Cultuur, maar voor alle leergebieden. Voor sommige scholen zullen de nieuwe kerndoelen weinig verandering vragen van hun onderwijsaanpak, zeker als zij al een brede en inclusieve aanpak hebben. Voor andere scholen zal het een verandering zijn voor hoe zij omgaan met hun cultuuronderwijs.
Ondersteuning
Vanuit het programma Cultuureducatie met Kwaliteit wordt al jaren ondersteuning aan het onderwijs geboden om het cultuuronderwijs te versterken. Vanuit Rijnbrink is de ondersteuning gericht op de 21 kleine en middelgrote gemeenten en er bestaat een netwerk van cultuurcoaches die in hun gemeenten daar uitvoering aan geven. Naast Rijnbrink zijn er nog vier andere penvoerders in Overijssel, waarbij de adviseurs meer rechtstreeks in contact met de scholen staan. Om de scholen en culturele instellingen in iedere gemeente goed te kunnen ondersteunen, is het belangrijk dat cultuurcoaches en adviseurs goed op de hoogte zijn van de veranderingen die er aankomen.
Om deze ondersteuners te ondersteunen trekken we als vijf penvoerders in Overijssel samen op. Begin 2026 willen we hen informeren en trainen over de nieuwe kerndoelen, de uitgangspunten en de mogelijkheden die er zijn voor zowel het onderwijsveld als de culturele sector. Omdat de kerndoelen alleen beschrijven ‘wat’ er in het onderwijs gegeven moet worden en scholen zelf bepalen ‘hoe’ zij dit doen en omdat iedere school een andere context heeft, is het belangrijk dat cultuurcoaches en adviseurs hier flexibel op in kunnen spelen. Daarvoor moeten zij goed op de hoogte zijn van wat de kerndoelen inhouden en wat er mee beoogd wordt. De cultuurcoaches en adviseurs worden hier later verder over geïnformeerd.